Vào thuở quá khứ xa xưa, ở Cõi Diêm Phù Đề có vị Chuyển Luân Vương có tên gọi Mandhātu ngự trụ. Ngài oai quyền tột bực, thống lĩnh cả bốn châu thiên hạ, gồm có tám muôn bốn ngàn vị tiểu vương chư hầu. Tuổi thọ chúng sinh thời ấy đến vô số năm (Asaṅkheyya), Đức Vua lại có nhiều phép thần thông biến hóa khôn lường, Ngài chỉ cần vỗ tay nhẹ thì mưa bảy báu rơi xuống ngay. Thuở ấu niên hoa mộng, Đức Vua nô đùa thỏa thích trong vòng tám muôn năm, đến khi trưởng thành vào khoảng tám muôn bốn ngàn tuổi được Vua Cha giao quyền nhiếp chánh. Giữ chức nhiếp chánh hết tám muôn bốn ngàn tuổi thì được chánh thức đăng quang lên ngôi Chuyển Luân Vương thật thụ. Trải qua một thời gian dài, tám muôn bốn ngàn năm đăng đẳng ngự trị trên ngai vàng, thế nhưng Vua Mandhātu luôn luôn cảm thấy không hài lòng với hiện tại, một hôm Ngài phán hỏi các cận thần: “Này chư hiền khanh, có nơi nào có nhiều lạc thú đặc biệt hơn những gì trẫm đang tận hưởng không ?” Các quan đồng tâu rằng: “Muôn tâu hoàng thượng những thú vui trần gian quả thật không có bao nhiêu để bệ hạ tận hưởng xứng đáng với ngôi vị Chuyển Luân Vương. Duy chỉ có Cõi Tứ Đại Thiên Vương đặc biệt hơn cả, có đủ mọi lạc thú thần tiên thật xứng đáng để bệ hạ tận hưởng.”
Đức Vua Mandhātu khi đã nghe qua các quan đồng tâu như vậy rất đẹp ý, liền lấy vòng Chuyển Luân Vương đưa lên ba lần. Lạ thay ! Đức Vua cùng bá quan trong nháy mắt đã hiện trên Cõi Tứ Đại Thiên Vương. Chư Thiên trong Cõi Tứ Đại Thiên Vương (Catum maliārāhikā) thấy Vua Mandhātu ngự đến bèn mang lễ vật hương hoa đến cúng dường, đồng thời kính dâng lên Đức Vua Cõi Tứ Đại Thiên Vương. Vua Mandhātu ngự trị và tận hưởng lạc thú thần tiên ở Cõi Tứ Đại Thiên Vương rất lâu vào khoảng tám muôn bốn ngàn năm của thế gian. Tuy vậy Đức Vua cũng chưa cảm thấy đủ với những lạc thú của Cõi Tứ Đại Thiên Vương. Một hôm, Đức Vua gọi Tứ Đại Thiên Vương vào hỏi: “Này Tứ Đại Thiên Vương còn có nơi nào có nhiều lạc thú đặc biệt hơn cõi mà ta đang hưởng đây không ?” Tứ Đại Thiên Vương đồng tâu rằng: “Muôn tâu Đại Vương của bốn châu thiên hạ, nơi đây những lạc thú chẳng khác chi Cõi người, chỉ có những thú vui nơi Cõi Đao Lợi Thiên mới tuyệt vời gấp ngàn lần Cõi này !”
Đức Vua Mandhūta rất đẹp lòng liền cầm vòng Chuyển Luân Vương đưa lên ba lần, trong phút chốc Vua Mandhātu và triều thần đều ngự lên Cõi Đao Lợi Thiên. Thiên Chủ Đế Thích thấy Vua Mandhūta đến, bèn mang hương hoa cúng dường đồng thời xin cống hiến phân nửa Cõi Đao Lợi Thiên cho Chuyển Luân Vương Mandhātu. Nơi đây, Vua Mandhātu trị vì tận hưởng mọi lạc thú thần tiên một thời gian gần như vô tận trải qua 36 đời Đế Thích nhưng Ngài vẫn tỏ ý chưa hài lòng. Một hôm, Đức Vua nảy sinh tà tâm, Ngài thầm nghĩ rằng: “Nếu ta giết Thiên Chủ Đế Thích thì một mình Ta sẽ ngự trị trọn vẹn Cõi Đao Lợi Thiên này, mới xứng đáng địa vị Chuyển Luân Vương thì Ta tha hồ tận hưởng”.
Một ý nghĩ độc ác dù chỉ thoáng qua, bỗng nhiên Vua Mandhātu cảm thấy những triệu chứng bất thường: suy yếu, mỏi mệt, sức lực kiệt quệ như cây đèn sắp tắt, không thể chung sống lẫn lộn cùng các vị Chư Thiên được. Thế là Đức Vua phải giáng trần ngay vườn thượng uyển của mình khi xưa. Người giữ vườn bổng nhiên trông thấy Vua Mandhātu ngự trong vườn một mình, vô cùng ngạc nhiên, vội vã vào triều phi báo tự sự. Đức Vua trưởng giòng họ khi hay tin Vua Mandhātu trở về lấy làm hoan hỷ, lập tức thân hành đến vườn thượng uyển cùng với tám muôn bốn ngàn tiểu vương chư hầu mang long sa và long sàn đến đón rước Đức Vua Mandhātu về triều đình. Đức Vua Mandhātu từ từ trổi dậy ngự trên long sàn, tuyên bố với mọi người rằng: “Ta không rời chiếc long sàn này được nữa. Vậy xin quý Ngài hãy lưu ý rằng sự tham muốn của con người thật vô bờ bến, không bao giờ chấm dứt được.” Đức Vua Mandhātu tuyên bố xong liền băng hà được thọ sinh nơi lạc cảnh.
Vào thời quá khứ xa xăm, tiền kiếp Đức Vua Mandhātu là một người may thuê vá mướn rất nghèo túng. Thuở ấy thời Giáo Pháp Đức Phật Vipassī rất được quảng đại, quần chúng quy ngưỡng, chùa chiền bảo tháp vô cùng nguy nga tráng lệ được xây dựng và hộ trì hết sức nghiêm cẩn. Hàng vạn Phật Tử cùng nhau đến chùa nghe Pháp, Trai Tăng rất long trọng. Chàng thanh niên may thuê thấy mọi người thi nhau đến chùa làm phước lòng rất nôn nao muốn góp phần công đức nhưng xét đi xét lại không thấy món chi xứng đáng nên chỉ biết than thầm. Một hôm, một buổi Trai Tăng đến Chư Tỳ Khưu, dưới sự chứng minh tối cao của Đức Phật. Gã thanh niên cơ hàn cầm lòng không đậu, cất tiếng than rằng: “Than ôi, Ta là người bạt phước nhứt trên thế gian này, Ta chẳng có một vật mọn vào để cúng dường đến Đức Phật và Chư Tỳ Khưu Tăng để gieo duyên lành. Thế nhưng đây cũng là dịp may hiếm có để thử thách Ta, nếu như Ta không dõng mãnh phát tâm thì biết bao giờ mới có đủ nhân duyên như thế này. Kiếp này Ta đã khốn khổ, nếu không chịu tích trữ Phước Đức dành cho kiếp sau thì biết bao giờ Ta mới thoát khỏi cảnh khốn cùng.”
Ngày hôm ấy, anh cố gắng nỗ lực may vá không ngừng, dành dụm được vài chục đồng thì giờ Trai Tăng đã đến, anh không biết cách nào hơn chạy vội đi mua một nắm hạt đậu và hạt mè, lòng tràn ngập hoan hỷ trong ý định sẽ để vào từng bát để cúng dường đến Đức Phật và Chư Tỳ Khưu Tăng. Trên đường đi đến nơi Đức Phật và Chư Tăng đang ngự, bỗng gã cảm thấy tủi thân khi nhìn thấy những bộ y phục sang trọng cùng những mâm lễ vật quý giá đến để bát, ai ai cũng hớn hở tươi cười, chỉ riêng anh là buồn rười rượi. Anh cố gắng đến gần nơi Chư Tăng nhận vật thực với hy vọng sẽ dâng cúng đậu và mè vào bát Chư Tăng, thế nhưng chỉ hoài công, mọi người không cho anh vào vì nghĩ rằng thanh niên này quá nghèo.
Thật tấn thối lưỡng nan, dừng lại một lát anh than thầm rằng: “Thế là hết, Ta đã mất đi cơ hội ngàn năm một thuở, vậy Ta cứ đứng ngoài ném vào từng hạt nếu chỉ rơi vào bát của một vị thôi ta cũng hữu duyên lắm rồi”. Suy tư xong, anh bắt đầu ném từng hạt, kỳ diệu thay, phi thường thay do tâm thành khẩn, do nguyện lực vĩ đại những hạt đậu, hạt mè đều rơi vào bát của Chư Tỳ Khưu Tăng và Đức Phật. Khi được nhìn thấy hiện tượng kỳ diệu ấy, anh phát tâm trong sạch gấp trăm ngàn lần hơn nữa, lập tức quỳ xuống phát nguyện rằng:
“Do oai đức của sự cúng dường này, trong kiếp vị lai, con nguyện sẽ trở thành một vị Chuyển Luân Vương để tận hưởng mọi lạc thú trên Cõi đời, nếu con vỗ nhẹ tay thì mưa bảy báu sẽ rơi xuống ngay, con xin đừng sai nguyện bao giờ”. Thanh niên ấy, sau khi hết tuổi thọ được sinh về Cõi Trời rất lâu. Cho đến khi vào sơ nguyên kiếp này được thọ sinh làm hoàng tử, con Vua Kabayānarāja, mang tên gọi Mandhātu vậy.
Thật là sự tham lam của con người thật vô biên.
(Mandhāturājataka Tikanipāta)
(Trích từ Tích Truyện Phật Giáo và Kinh Bổn Sinh do Tỳ Khưu Thiện Trí (Supañño), Tỳ Khưu Thiện Quang (Kusālaraṅsī), Tỳ Khưu Kim Quang (Suvaṇṇajoti) soạn tác)
